Czasy, kiedy awokado widywaliśmy w towarzystwie tostów i jajek tylko na instagramowych zdjęciach, już dawno za nami. Teraz kupisz je wszędzie – w marketach, mniejszych sklepach, warzywniakach i oczywiście w Szczerym Polu. Pół żartem, pół serio – myślisz, że skąd krakowskie influencerski mają najlepszej jakości składniki do swoich Avo Toast?
No nie da się ukryć, że przepisy z awokado w roli głównej są bardzo popularne. To dobrze, bo jednocześnie są bardzo zdrowe.
Dlaczego? Jakie wartości odżywcze ma awokado? Czym różni się od innych owoców? Z jakich względów warto regularnie uwzględniać je w diecie?
Owoc jako źródło tłuszczu? Niemożliwe – a jednak!
Większość owoców dostarcza energii w postaci węglowodanów. Ich forma może być różna – od prostych cukrów w winogronach czy bananach, po bardziej złożone związki tworzące frakcje błonnika pokarmowego w malinach lub gruszkach. Wartość kaloryczna owoców wynika więc głównie z obecności glukozy, fruktozy i sacharozy.
Awokado nie wpisuje się w ten schemat. W 100 gramach znajdziemy średnio 15 g tłuszczu i zaledwie 2 g węglowodanów przyswajalnych. To naprawdę unikatowe zestawienie – w kategorii owoców praktycznie niespotykane. Dla porównania, jabłko o podobnej masie dostarcza około 14 g węglowodanów i mniej niż 0,5 g tłuszczu.
Większość owoców gromadzi energię w cukrach prostych lub w skrobi, ponieważ to właśnie te składniki przyciągają zwierzęta, które rozsiewają nasiona. Ewolucja awokado poszła w innym kierunku. Drzewo należy do rodziny wawrzynowatych, której przedstawiciele wykształcili inny sposób magazynowania energii – zamiast węglowodanów odkładają lipidy. To inna strategia na przetrwanie. Tłuszcz ma większą gęstość energetyczną niż cukier, więc w jednym owocu można zmieścić więcej „paliwa” dla rozwijającego się zarodka rośliny.
Drzewa awokado pierwotnie rosły w Ameryce Środkowej, gdzie głównymi „roznosicielami” ich nasion były wymarłe już dzisiaj wielkie zwierzęta roślinożerne (w literaturze można przeczytać o leniwcach olbrzymich czy mastodontach). Dla tych gatunków słodki miąższ innych owoców nie był aż tak atrakcyjny jak pożywna, tłusta masa awokado.
Awokado jako źródło JNKT
Gdy mówimy o tłuszczach roślinnych, najczęściej wskazuje się orzechy, nasiona i oleje. Trudno uwierzyć, że w tym zestawieniu może pojawić się owoc. A jednak awokado wypada w nim bardzo dobrze – i to nie jako ciekawostka, lecz realne źródło tłuszczów o potwierdzonym korzystnym wpływie na zdrowie.
Dominują w nim jednonienasycone kwasy tłuszczowe (JNKT), a najważniejszym z nich jest kwas oleinowy. To ten sam związek, który odpowiada za prozdrowotne właściwości oliwy z oliwek.
W 100 g miąższu awokado znajduje się:
- 9-10 g JNKT,
- 2 g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych,
- 2 g tłuszczów nasyconych.
Ta sama ilość orzechów włoskich dostarcza wprawdzie więcej tłuszczu ogółem (ponad 60 g), ale proporcja jednonienasyconych kwasów tłuszczowych w stosunku do pozostałych frakcji jest mniej korzystna. Oliwa z oliwek to niemal 70% kwasu oleinowego – jednak spożywa się ją w innej formie, zwykle jako dodatek, a nie składnik posiłku.
Awokado łączy te cechy – jest produktem roślinnym, który można jeść samodzielnie, a jednocześnie daje proporcje kwasów tłuszczowych porównywalne z najlepszymi olejami.
Ile JNKT potrzebujesz?
Zaleca się, aby jednonienasycone kwasy tłuszczowe stanowiły około 15-20% energii w codziennej diecie. W przeliczeniu na jadłospis 2000 kcal to średnio 30-40 g JNKT dziennie dla dorosłej osoby.
 |
Zjedzenie jednego awokado (ok. 160 g) może pokryć nawet połowę tego zapotrzebowania. |
Dostawy awokado ze Szczerego Pola – jak rośnie ten owoc i skąd się bierze w Polsce?
Drzewa awokado w naturalnych warunkach dorastają nawet do 20 metrów. Kwitną niepozornie, drobnymi, żółtozielonymi kwiatami, które z czasem zamieniają się w dobrze znane, gruszkowate owoce.
Istnieje kilkaset odmian awokado – różnią się wielkością, kolorem skórki i kształtem pestki. Najbardziej znana jest odmiana Hass z charakterystyczną, chropowatą, ciemniejącą skórką. Popularne są także odmiany o gładkiej, jasnozielonej skórce – większe i bardziej soczyste.
W krajach, w których awokado rośnie naturalnie, owoce dojrzewają na drzewie i zrywa się je dopiero wtedy, gdy miąższ osiąga pełnię smaku. W Polsce spotykamy zupełnie inne awokado – zbierane w momencie, gdy owoce są jeszcze twarde i przechowywane w kontrolowanych warunkach podczas transportu. Dopiero w sklepie czy w kuchni zaczynają dojrzewać, dlatego ich konsystencja i smak bywają mniej wyraziste.
|
|
Czy można uprawiać awokado w Polsce? Tak, ale niestety tylko jako roślinę doniczkową – z pestki wyrasta ładne drzewko, które jednak nie owocuje w naszym klimacie. |
Warunki sprzyjające produkcji na eksport do Polski zapewnia Kolumbia czy Izrael, dlatego właśnie stamtąd trafia do nas większość owoców.
I tu pojawia się ciekawy kontrast. W Polsce awokado kojarzymy głównie z marketami i importem, podczas gdy w Meksyku czy Gwatemali to codzienny element diety – podobnie jak u nas jabłka. Kto miał okazję spróbować owocu prosto z drzewa, ten wie, że różnica jest ogromna.
Miąższ awokado zerwanego prosto z drzewa jest lekko rozpadający się, bardzo maślany i ma wyraźniejszy, wręcz lekko kwaśno-słodki smak. Czy jest szansa na to, by dostać takie owoce w naszym kraju? Będąc szczerym – jak przystało na Szczere Pole – niestety nie. Dobrej jakości awokado zebrane w „idealnym momencie” nie dotarłoby w nim do Polski.
Jednak te same owoce zerwane odpowiednio wcześnie już bez żadnych problemów przetrwają transport. Smakują nieco inaczej, ale są najlepszym, na co w naszych warunkach możemy sobie pozwolić. Trzeba jednak zamawiać je u sprawdzonych dostawców – i właśnie z takimi współpracujemy.
Dlaczego warto wybrać owoce ze Szczerego Pola – kontrowersje związane z awokado
Awokado ma opinię „superfood”, jednak jego popularność ma też drugą stronę medalu. Uprawa tego owocu wymaga ogromnych ilości wody – szacuje się, że na niektórych plantacjach do wyhodowania jednego kilograma awokado zużywa się nawet 2000 litrów.
Problemem nie jest tylko woda. Rosnący popyt sprawił, że uprawy awokado stały się źródłem ogromnych zysków. Niestety, w niektórych rejonach Meksyku przyciągnęło to uwagę zorganizowanych grup przestępczych.
Czy to oznacza, że trzeba całkowicie rezygnować z awokado? Nie piszemy o tym, by zniechęcić naszych klientów do zamawiania tego produktu. Chcemy jednak być transparentni w przekazie. Awokado jest bardzo zdrowe, ale warto po nie sięgać tylko w sposób świadomy. Takie podejście praktykujemy w Szczerym Polu – zaopatrujemy się w owoce i warzywa pochodzące wyłącznie z certyfikowanych upraw. Awokado nie jest wyjątkiem, dlatego śmiało wrzucaj do koszyka, złóż zamówienie i czekaj na dostawę prosto do domu!
| Owoce |
Bibliografia
- Avocado, raw. (2024). FoodData Central Food Details. Pobrane z: https://fdc.nal.usda.gov
- Pedreschi, R., Uarrota, V., Fuentealba, C., Alvaro, J. E., Olmedo, P., Defilippi, B. G., ... & Campos-Vargas, R. (2019). Primary metabolism in avocado fruit. Frontiers in plant science, 10, 795. https://www.frontiersin.org
- Galindo-Tovar, M. E., Arzate-Fernández, A. M., Ogata-Aguilar, N., & Landero-Torres, I. (2007). The avocado (Persea americana, Lauraceae) crop in Mesoamerica: 10,000 years of history. Harvard papers in botany, 12(2), 325-334. https://www.researchgate.net
- Ford, N. A., Spagnuolo, P., Kraft, J., & Bauer, E. (2023). Nutritional composition of Hass avocado pulp. Foods, 12(13), 2516. https://www.mdpi.com
 |
|
