Przygotuj się na artykuł pełen ciekawostek. O co chodzi z brzoskwiniami i nektarynkami? Czy potrafisz wybrać ten owoc, który lubisz bardziej? Tak? A to dlaczego?
Według nas oba są pyszne, a przy tym… jakby się nad tym faktycznie zastanowić, zaskakująco bliźniaczo do siebie podobne.
Mimo tego większość z nas bez większych problemów je od siebie odróżnia. Z pewnością zdałbyś ten test, prawda? Jednak czy byłoby tak łatwo, gdybyś miał ocenić to na podstawie smaku owoców obranych ze skórki? No właśnie. I tu robi się ciekawie.
Czy brzoskwinie i nektarynki to te same owoce?
Na pierwszy rzut oka różnica jest oczywista – brzoskwinia ma miękki meszek na skórce, a nektarynka cechuje się gładką powierzchnią. A smak, kolor, konsystencja i zapach? Nie oszukujmy się, dla wielu z nas ich właściwości są po prostu takie same i częściej zależą od konkretnej partii owoców.
Co z wartościami odżywczymi? Tutaj również na próżno jest szukać znacznych różnic. Można dopatrzeć się niewielkich rozbieżności w zawartości selenu, ale są to na tyle znikome ilości, że w praktyce nie robią żadnej różnicy (nawet dla bardzo nadgorliwego dietetyka).
W takim razie skąd tak odmienne nazewnictwo? Dlaczego nie mamy brzoskwini X i Y lub nektarynki X i Y, tylko brzoskwinię i nektarynkę – dwa mocno różniące się od siebie określenia na praktycznie ten sam owoc?
Przejdźmy lekcję owocowej biologii.
Różnice między brzoskwinią i nektarynką – genetyka jest niesamowita
Brzoskwinie i nektarynki to ten sam gatunek – Prunus persica.
Brzoskwinia była pierwsza. Pochodzi z Chin i na przestrzeni setek lat rozprzestrzeniła się praktycznie na cały świat – na ten moment drzewo rodzące brzoskwinie możesz spotkać na egzotycznych wakacjach w Afryce, ale i w sadzie pod Krakowem.
Nektarynka była druga. Czasami mówi się o niej jak o siostrze lub kuzynce brzoskwini, bo największe różnice między nimi dotyczą tylko jednego genu. Pierwsze wzmianki o nektarynce pojawiły się w XVI wieku. W Anglii nazywano ją wtedy „smooth peach” (w dosłownym tłumaczeniu „gładka brzoskwinia”).
Skąd więc ta różnica? Wszystko rozbija się o wspomniany już jeden gen, który odpowiada za wytwarzanie włosków na skórce owocu. Jeśli działa – mamy klasyczną, omszoną brzoskwinię. Jeśli zostaje „wyciszony” – otrzymujemy gładką nektarynkę.
To nie efekt krzyżówki ze śliwką czy morelą, jak często się sądzi, lecz naturalnej mutacji, która może pojawić się spontanicznie. Czy wiesz, że na jednym drzewie brzoskwini można czasem znaleźć owoc przypominający nektarynkę?
Cechy nektarynek i brzoskwiń – to, za co je kochamy lub wręcz przeciwnie…
Jedni uwielbiają miękkość miąższu, inni wolą gdy ten mocno chrupie. Czy którąś z tych cech można jednoznacznie przypisać albo nektarynce, albo brzoskwini? Jeśli nie raz miałeś okazję jeść te owoce, to na pewno znasz odpowiedź. Tak naprawdę nie ma tutaj zasady, chociaż także wpływa na to genetyka.
Zarówno miąższ nektarynki, jak i brzoskwini może być biały lub żółty, delikatnie słodki albo bardziej kwaskowaty. Aromat bywa intensywny, miodowy i pełny, albo wręcz przeciwnie – lekki, świeży i orzeźwiający. Niektóre owoce rozpływają się w ustach, inne zachowują jędrność i dobrze sprawdzają się w deserach. W sklepach znajdziesz zarówno odmiany, w których miąższ łatwo odchodzi od pestki, jak i takie, gdzie pestka mocno do niego przylega.
Tak duże zróżnicowanie cech sprawia, że każdy może znaleźć „swoją” ulubioną wersję. Niektórzy szukają soczystych owoców, które podczas jedzenia brudzą ręce i niejednokrotnie wszystko dookoła, inni wolą te bardziej zwarte, które można kroić w kostkę do sałatki owocowej czy użyć do pieczenia. Brzoskwinie i nektarynki to tak naprawdę cała paleta smaków, kolorów i tekstur – i w tym tkwi ich urok.
Wykorzystaj owoce w kuchni – dwa szybkie przepisy z nektarynkami i brzoskwiniami
Pieczone brzoskwinie z waniliowym serkiem
Składniki (na 3 porcje):
- 3 miękkie owoce (równie dobrze mogą być to nektarynki)
- 200 g chudego twarogu
- 150 g jogurtu naturalnego
- 1 laska wanilii
- 2 łyżki miodu
- 3 łyżki płatków migdałów
Sposób przygotowania:
- Usuń pestki z owoców i pokrój je w ćwiartki.
- Przełóż do naczynia żaroodpornego i wstaw do rozgrzanego piekarnika (15 minut, 180 °C).
- W tym czasie zmiksuj twaróg z jogurtem, jedną łyżką miodu i nasionami z laski wanilii.
- Na suchej patelni upraż płatki migdałów.
- Gotowy serek rozmasuj na talerzu, wyłóż na niego upieczone owoce, posyp migdałami i polej miodem.
Sałatka z kozim serem i grillowanymi nektarynkami
Składniki (na 3 porcje):
- 3 twarde owoce (zamiast nektarynek możesz wykorzystać brzoskwinie)
- 100 g koziego sera
- 3 garście rukoli
- 3 ogórki gruntowe
- 3 łyżki orzechów włoskich
- 3 łyżki oliwy z oliwek
- 2 łyżki octu balsamicznego
- 1 ząbek czosnku
- sól i pieprz do smaku
Sposób przygotowania:
- Usuń pestki z owoców i pokrój je w ćwiartki. Owoce upraż na suchej patelni. Po 2-3 minuty z każdej ze stron, na dużym ogniu – muszą się widocznie przyrumienić, ale zachować swoją konsystencję. Nie ruszaj nimi podczas prażenia.
- W tym czasie obierz ogórki, umyj i osusz rukolę oraz posiekaj orzechy.
- Wymieszaj oliwę, ocet, czosnek przeciśnięty przez praskę i przyprawy.
- Pokrój ser na mniejsze kawałki.
- Wyłóż na talerz warzywa, ser i uprażone owoce. Całość polej dressingiem i posyp orzechami.
| Owoce |
Bibliografia
- Peach, raw. (2024) FoodData Central Food Details. Pobrane z: https://fdc.nal.usda.gov
- Nectarine, raw. (2024) FoodData Central Food Details. Pobrane z: https://fdc.nal.usda.gov
- Su, T., Wilf, P., Huang, Y., Zhang, S., & Zhou, Z. (2015). Peaches preceded humans: fossil evidence from SW China. Scientific Reports, 5(1), 16794. https://www.nature.com
- Petruccelli, R., Bonetti, A., Ciaccheri, L., Ieri, F., Ganino, T., & Faraloni, C. (2023). Evaluation of the fruit quality and phytochemical compounds in peach and nectarine cultivars. Plants, 12(8), 1618. https://www.mdpi.com
