Jak jest w Twoim przypadku? Na co dzień korzystasz tylko z soli i pieprzu czy nie wyobrażasz sobie swojej kuchni bez tej jednej szafeczki, w której kryje się moc przypraw?
Zioła są nieodłącznym składnikiem aromatycznego gotowania. Każdy, kto chociaż raz spróbował ugotować rosół na świeżym lubczyku, dobrze wie, o czym mówimy. W codziennej kuchni częściej korzystamy z suszonych produktów – są trwalsze i łatwiej dostępne.
Kiedy jednak jest sezon na świeże zioła w doniczkach (od kwietnia do września), to nie tyle warto, ile wręcz trzeba korzystać. Wzbogać swoje przepisy o dodatkowy aromat i liczne związki o bardzo korzystnych właściwościach.
Co mamy na myśli? Przeczytaj artykuł!
Dlaczego smak świeżych i suszonych ziół jest inny?
Jak to jest, że mięta czy oregano prosto z doniczki potrafią zdominować całą potrawę, a ich suszone odpowiedniki dopiero w dużych ilościach nadają daniu charakterystyczne, acz lekko zmienione smaki? Winne tej sytuacji są olejki eteryczne. A raczej ich brak.
W procesie suszenia związki, które nadają smak i aromat ziołom, zaczynają się ulatniać. Nie znikają całkowicie, jednak ich zawartość zmniejsza się na tyle, by sprawić, że suszone przyprawy są wyczuwalnie mniej aromatyczne.
Największą różnicę można wyczuć w tych daniach, które na co dzień szykujemy z wykorzystaniem suszonych produktów. Mała podmianka na świeże zioła potrafi odmienić cały smak dania.
| Ziola |
Potencjał prozdrowotny – co kryje się w majeranku, mięcie, bazylii, oregano i tymianku?
W każdym z najpopularniejszych ziół można opisać zupełnie inny skład substancji czynnych. By jednak nie zanudzać tutaj chemicznym żargonem, zebraliśmy te informacje w pigułce – i uwaga: nie po to, abyś je zapamiętał.
Chcemy tylko zobrazować Ci to, jak wiele dobrego może kryć się w tak często niedocenionych produktach.
Majeranek
Majeranek zasłużył na swoją pozycję w polskiej kuchni głównie dzięki obecności kwasów fenolowych, flawonoidów i sabinenu. Może nie do końca dlatego, że już kiedyś opisywano te trudne nazwy. Zioło pojawia się w wielu tradycyjnych przepisach po pierwsze ze względu na smak, a po drugie z uwagi na swoje właściwości. Kiedyś także obserwowano korzystne działanie produktów wykorzystywanych podczas gotowania. Majeranek dodany do ciężkich i tłustych dań w pewnym stopniu łagodził – niegdyś szeroko pojęty – „ból brzucha”. Dzisiaj wiemy dlaczego. Substancje obecne w majeranku odpowiadają za jego przyjemny, korzenny aromat, a jednocześnie wspierają produkcję soków trawiennych.
Wykorzystaj świeży majeranek do:
- pieczonych ziemniaków z czosnkiem,
- fasolowej zupy z warzywami korzeniowymi,
- placków z cukinii i jogurtem naturalnym.
Mięta
Jak mięta to mentol, ale i menton, flawonoidy oraz kwasy fenolowe. Mentol działa rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. To dlatego przynosi ulgę przy wzdęciach i skurczach żołądka. Zioło poprawia komfort trawienny po obfitych posiłkach i wspiera łagodzenie objawów zespołu jelita drażliwego.
Wykorzystaj świeżą miętę do:
- lodów z gorzką czekoladą,
- sosu jogurtowo-miętowego w wytrawnej wersji,
- malinowego deseru z galaretką.
Bazylia
W skład bazylii wchodzi eugenol, linalol, apigenina oraz szereg różnych polifenoli. Bazylia wykazuje potencjał w obniżaniu poziomu glukozy we krwi oraz wspiera funkcje układu sercowo-naczyniowego. W literaturze można doszukać się nawet wzmianek o zastosowaniu tego zioła w łagodzeniu objawów stresu i poprawie zdolności poznawczych.
Wykorzystaj świeżą bazylię do:
- domowego pesto,
- sałatki z kurczakiem i oliwkami,
- klasycznego pomidorowego sosu.
Oregano
Liście oregano zawierają tymol, karwakrol, flawonoidy i kwas rozmarynowy. Tymol oraz karwakrol wykazują silne właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Dostarcza także liczne związki antyoksydacyjne, które wspierają ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym. W krajach śródziemnomorskich oregano stosuje się jako naturalny konserwant do przedłużania trwałości żywności.
Wykorzystaj świeże oregano do:
- greckiej sałatki z pomidorami i fetą,
- domowej pizzy na cienkim cieście,
- pieczonego bakłażana z serem.
Tymianek
Tymianek, podobnie jak oregano, jest źródłem tymolu i karwakrolu. Zawiera także apigeniny oraz duże ilości polifenoli. Olejek tymiankowy wykazuje aktywność przeciwbakteryjną i przeciwwirusową – stąd popularność naparów z tymianku w przeziębieniach oraz infekcjach górnych dróg oddechowych.
Wykorzystaj świeży tymianek do:
- kurczaka w sosie cytrynowo-ziołowym,
- marynaty do pieczonej dyni i marchewki,
- pieczonych gruszek (na słodko).
Jak dbać o doniczkowe zioła?
Czy zdarzyło Ci się kiedyś kupić bazylię, która krótko po przyniesieniu do domu zaczęła czernieć? A może masz doświadczenie z miętą, której listki nieapetycznie oklapły, nim zdążyłeś wykorzystać ją do orzeźwiającego deseru?
Najczęstszym powodem szybkiego pogorszenia kondycji jest zbyt ciasna doniczka i uboga, przesuszona ziemia. Zioła dostępne w marketach zwykle rosną w minimalnej ilości podłoża, które błyskawicznie wysycha na kuchennym parapecie. Niestety wtedy rzadko sprawdza się intensywne podlewanie – nadmiar wody prowadzi do gnicia korzeni.
Zioła dostępne w asortymencie Szczerego Pola pochodzą z małych upraw. Nie są traktowane wyłącznie jako produkt masowy. Zachowują wyższą jakość i dłużej utrzymują świeżość. Podczas zamawiania produktów u naszych dostawców zawsze zwracamy uwagę na warunki uprawy i sposób przechowywania. Każdy z tych czynników składa się na to, że nasi klienci mogą liczyć na zakup produktu, który nie tylko nie uschnie po kilku dniach, ale i będzie smakował znacznie lepiej niż ten z marketu.
Bibliografia
- Orkusz, A., & Bogacz-Radomska, L. (2017). Znaczenie przypraw w żywieniu człowieka. Nauki Inżynierskie i Technologie, (4 (27). https://agro.icm.edu.pl
- Cala, A., Salcedo, J. R., Torres, A., Varela, R. M., Molinillo, J. M., & Macías, F. A. (2021). A study on the phytotoxic potential of the seasoning herb marjoram (Origanum majorana L.) leaves. Molecules, 26(11), 3356. https://www.mdpi.com
- Dauqan, E. M., & Abdullah, A. (2017). Medicinal and functional values of thyme (Thymus vulgaris L.) herb. Journal of Applied Biology & Biotechnology, 5(2), 17-22. https://www.researchgate.net
- Singletary, K. W. (2018). Basil: A brief summary of potential health benefits. Nutrition today, 53(2), 92-97. https://journals.lww.com
- Arshad, M. K., Fatima, I., Ahmad, W., Ellahi, S., Mumtaz, M., Akhtar, M. U., ... & Siddique, W. A. (2023). Mint (Mentha): A herb and used as a functional ingredient. Scholars International Journal of Traditional and Complementary Medicine, 6(03), 38-52. https://www.academia.edu
